Montevideo Karnavalı

“Karnaval” deyince aklınıza ilk ne geliyor? Brezilya? Rio de Janeiro? Samba dansçıları? Bütün bunlar çok doğru. Şüphesiz ki dünyanın en çok bilinen ve en büyük karnavalı Rio de Janeiro’da gerçekleşiyor. Ancak bu tek değil. Güney Amerika ülkeleri başta olmak üzere birçok ülkede çeşitli şehirlerde yüzlerce karnaval düzenleniyor ve hepsi birbirinden renkli. Bunlardan bir tanesi var ki az biliniyor olmasına rağmen “dünyanın en uzun süreli karnavalı” olma özelliğiyle ön plana çıkıyor: Montevideo Karnavalı.

Küçük Ülke Uruguay

Uruguay’ın başkenti Montevideo’da düzenlenen karnaval ülkenin en büyük eğlencelerinin başında geliyor. Uruguay, Surinam’dan sonra Güney Amerika’nın en küçük ikinci ülkesi. 3,5 milyon kişiyi barındıran ülkenin geneli Avrupa kökenli. Güney Amerika’nın devleri Brezilya ve Arjantin’in arasına sıkışmış kalmış, küçük ama özel bir ülke Uruguay. Nüfusun büyük çoğunluğu başkent Montevideo’da yaşıyor. Montevideo, Latin Amerika’da en yüksek yaşam standardı sunan şehir; bunun temel nedeni küçük nüfusu sayesinde göreceli dengeli gelir dağılımı olsa gerek. Metropoller büyüdükçe aldığı göçlerle kontrolden çıkıyor doğal olarak dünyanın her yerinde. Montevideo’da her iki kişinin bir şekilde ortak bir tanıdığı olduğuna dair söylemler çok yaygın ve genel kabul görüyor. Belki de bu tanışıklığın sebeplerinden bir tanesi de karnavalın bu küçük ülkede insanları bir araya getirmesi ve yakınlaştırmasıdır.

Montevideo Karnavali

40 gün 40 Gece Eğlence

Montevideo Karnavali 2Montevideo karnavalı, 40 günlük süresiyle dünyanın en uzun karnavalı olarak biliniyor. Her sene Ocak ayının son günleri başlayıp Mart ayının başına kadar devam ediyor. Dolayısıyla Şubat ayı, diğer Güney Amerika ülkelerinde de olduğu gibi karnaval ayı. Güney yarım kürede sıcak yaz günlerine denk gelen bu tarihlerde işler, hayat bir şekilde duruyor ve herkes eğlenceye odaklanıyor. Hayatın sokaklarda aktığı karnaval döneminde insanlar tüm senenin yorgunluğunu atabiliyorlar. Aslında Uruguay’ın başka şehirlerinde de daha küçük çapta karnavallar düzenleniyor ancak etkinliklerin en büyüklerine katılmak isteyenlerin adresi her zaman başkent oluyor.

Her sene karnavalın hazırlıkları aylar öncesinden başlıyor. Kostümler hazırlanıyor, dansçılar performanslarını çalışıyor, müzik grupları provalarını yapıyor. Geçitlerde kullanılacak büyük araçlar tasarlanıyor, süsleniyor. Her yıl karnavalı temsil edecek kraliçe için yarışmalar düzenleniyor. Ülkenin en güzel genç kızları senenin en şanslısı olmak için mücadele veriyorlar. Karnavala birkaç gün kala heyecan yükseliyor, herkes yerlerini alıyor ve gösteriler başlıyor.

Karnaval süresince şehrin çeşitli yerlerinde farklı etkinlikler oluyor. Özellikle Perşembe, Cuma, Cumartesi geceleri büyük geçişler gerçekleşiyor. Ana caddeler trafiğe kapatılıyor, rengarenk bezenmiş yüzlerce gösterici geçiş yapıyor ve onbinlerce insan onları izliyor. Karnaval direkt olarak sokakta gerçekleştiği için herhangi bir bilet almak gerekmiyor, herkese açık ve ücretsiz. Ancak iyi görüşe sahip bir nokta kapabilmek için erkenden sokaklara düşmek gerekiyor, aksi takdirde kalabalığı yarıp önlere geçmek imkansız olabiliyor.

“Murgas” olarak adlandırılan performanslar Montevideo Karnavalı’nın en ilgi çeken etkinlikleri arasında yer alıyor. Dram ya da komedi içerebilen, eleştirel yönü de yüksek olan bir çeşit sokak tiyatrosu olarak tanımlanabilecek olan bu gösteriler meydanlara kurulan sahneler üzerinde gerçekleşiyor. Renkli kıyafetleri, maskeleri, makyajlarıyla bambaşka kişiliklere bürünen sanatçılar izleyenlere birkaç saat süren görsel ve düşünsel bir şölen sunuyor.

Montevideo Karnavali

Herkes Sokaklara

Karnaval süresi boyunca sokakları inleten, herkesi evlerinden dışarı çıkaran, sokaklarda coşkulu kalabalıkları peşinden sürükleyen diğer bir etkinlik ise “tambore” çalan topluluklar. Tambore, bizim tumba olarak tanıdığımız vurmalı çalgılara benzeyen yerel bir enstrüman. Bu grupların geçişine İspanyolcada çağrı anlamına gelen “llamadas” deniyor. İnsanları ritmin ve coşkunun birleştirici etkisini kullanarak eğlendiren, her türlü kötü düşüncelerden arındıran bu toplulukların önemi büyük. Kökenleri Afrika’ya dayanan “candombe” ritmini temsil eden bu kalabalık ortalığı yıkan bir ahenkle sokaklarda ilerliyor. Uruguay’a bu müzik türünün gelişi geçmişte köleler aracılığıyla olmuştu. Günümüzde de daha çok siyahların ilgi gösterdiği bu müzik türü sadece karnaval süresince değil normal zamanlarda da izleyicileriyle buluşuyor. Sene içerisinde de her Pazar günü belli sokaklarda bu kalabalıkların geçişini izlemeniz mümkün oluyor. Tabii ki karnaval süresince olduğu gibi rengarenk kyafetler ve makyajlardan yoksun bir şekilde.

Montevideo Karnavali 3

Tambore çalgıcılarını daha iyi anlamak ve tanımak istiyorsanız geçiş saatlerinden bir süre önce hazırlandıkları bölgelerde olmalısınız. Dış kısmı ahşaptan, vurulan ve ses çıkaran kısmı hayvan derilerinden yapılan enstrümanlarını çalmaya hazır hale getirmeleri başlı başına bir şölen. Sokak ortasında yaktıkları büyük ateşlerin etrafında çember oluşturan çalgıcılar, enstrümanların deri kısmı ateşe bakacak şekilde bir süre bırakıyorlar. Böylelikle sıcakla genleşen deri uygun esnekliğe ulaşıyor ve akordu yapılmış oluyor. Bazen iki çıplak elle, bazen de bir elde tokmakla çalınan bu aletler farklı boylarda üretilebiliyor ve boyuna göre farklı isimler alıyor. Karnaval alanında erken saatlerde bulunmanız durumunda aynı zamanda tüm dansçıların hazırlık provalarına da tanık olabilirsiniz.

Adı az bilinen ancak bir kez gidenlerin çok çok beğendiği ve dönmek istemediği bu karnaval her sene çeşitli ülkelerden birçok turisti de Uruguay’a çekiyor. Devletin ve çeşitli kurumların da büyük desteğiyle gerçekleşen bu büyük organizasyonun bir parçası olmak ve sokaklarda onlarla birlikte dans etmek, bizim soğuk kış aylarını yaşadığımız dönemde yaz enerjisini tatmak için yönünüzü Uruguay’a çevirebilirsiniz.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s